Monday, April 27, 2026

एक होती माया

 १९ तारखेला zoom वर एका अप्रतिम पुस्तकातील काही भाग वाचायची संधी मिळाली तसंच लेखकाशी संवाद साधण्याचीही. 'एक होती माया' पुस्तक माझ्याकडे नसल्यामुळे मी पूर्ण वाचलेलं नाही पण जी प्रकरणं मी कार्यक्रमात वाचली ती अप्रतिम आहेत. ओघवतं वर्णन, किस्से आणि छायाचित्र वाचकाला हमखास मायाच्या प्रेमात पाडतात.
 
माझ्याकडे मराठी शिकणार्‍या विद्यार्थ्यांना बोलणं, वाचणं, लिहिणं याव्यतिरिक्त सतत नवं काहीतरी देण्याचा माझा ध्यास असतो. जगातल्या घडामोडी त्यांना मराठीतून समजल्या पाहिजेत, सांगता आल्या पाहिजेत त्याबरोबरच जे वेगळं, अद्भुत असेल ते कळावं यासाठी माझा प्रयत्न चालू असतो. मुलांना जेव्हा सावित्रीबाई फुले, आनंदीबाई जोशी आणि अशा अनेक कर्तुत्ववान व्यक्तींबद्दल सांगता येतं, आनंदीबाईंचं अमेरिकेतील स्मारक बघावसं वाटतं तेव्हा माझ्या कष्टाचं चीज झाल्यासारखं वाटतं. 

यावर्षी माझ्या मुलीने कॉलेजच्या एका प्रकल्पासाठी आनंदीबाई जोशींवर निबंध लिहिला आणि त्यानिमित्ताने केलेल्या वाचनानंतर स्वातंत्र्यचळवळीतील स्त्रियांबद्दल तिला किती अभिमान वाटला हे ऐकलं तेव्हा भरुन आलं.


या माझ्या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून मायाबद्दलची प्रकरणं मी माझ्या विद्यार्थांना वाचून दाखवली. सुखद धक्का बसला तो माझ्या कॅलिफोर्नियाच्या एका विद्यार्थीनीला ताडोबा अभयारण्य, माया ठाऊक होती ह्याचा. इतर विद्यार्थ्यांनाही  माया आणि ताडोबाबद्दल उत्सुकता निर्माण झाली आहे.  


तुम्हीही ’माया’ ची जीवनकहाणी आणि किस्से नक्की ऐका, अभिप्राय नोंदवा, कार्यक्रम आवडला तर माझ्या वाहिनीचे सभासद व्हा. (मराठीत - Please, like, comment, and subscribe) 


अभिवाचन - प्रसाद घाणेकर, मोहना प्रभुदेसाई जोगळेकर, निलेश कोदे.


झलक:





            





 

पूर्ण कार्यक्रम:


Book is available in English as well

https://www.amazon.com/Maya-Biography.../dp/9365694418...

Monday, April 13, 2026

निसर्ग

नाशिकमधील झाडांबद्दलच्या बातम्या वाचताना मनात डोकावलेले विचार. 
  
पक्षी किती ते परसदारी,
सूर्यकिरणांची लगबग न्यारी!

भ्रमणध्वनी जणू आकांत करी,
झाडे सारी पडली मृत्यूमुखी!

मनात गर्दी अतोनात प्रश्नचिन्हांची,
संकुलं अन् रस्त्यांच्या जाळ्यांची ही घाई—

निसर्ग जोपासनेतच का कुचराई? 
आपणच त्याचे असे कसाई?


So many birds in the courtyard,
Sunbeams scatter, soft and bright!

Trees are felled on mobile screens,
Questions gather in my mind!

Rising malls and racing roads—
Must nature always pay the price?


Saturday, April 11, 2026

रिकामपण


ती शांत बसलेली, पण विचार करत
तोही शांतच… पण खरंच शांत!

खिडकीतून ऐकू येणारा किलबिलाट

त्यांच्या पाखरांची आठवण देणारा!


दोघं उठतात

अंगणात बसतात!


झाडावरच्या पक्षांकडे बघत

आपल्या पाखरांच्या आठवणी जागवत!


चंदन उगाळत आठवणींचं

स्वतःच चंदन होतात…


मुलांच्या वावराने घर उजळतं

रिकामपण बहरून जातं


पुन्हा ती दोघं

आता दोघंही खरी शांत - निवांत!


ऐकत तृप्तीने

अंगणातला किलबिलाट


आश्वासक!


AI च्या मदतीने इंग्रजी अनुवाद.


She sits in stillness, yet her thoughts keep moving

He too is still… but a deeper stillness lives within!


From the window drifts a chirping sound

Carrying back the memory of their little birds!


They both rise together

And settle in the courtyard!


Gazing at the birds on the tree

They awaken the sleeping traces of their own children!


Grinding sandalwood, steeped in remembrance

They slowly turn into sandalwood themselves…!


The home once again lights up with children’s presence

And emptiness begins to flower!


And then the two of them

Becomes quiet in a truer way… calm, unbroken!


Listening, with quiet fulfillment

To the courtyard’s chirping!


Reassuring…!



Sunday, April 5, 2026

बाईच्या कविता २

 


किरण येलेंच्या कविता ऐकणं, वाचणं हा एक अनुभव असतो. दर महिन्याच्या तिसऱ्या रविवारी इथून मी आणि कणकवलीहून प्रसाद घाणेकर आणि zoom वर अभिवाचन करतो.


गेल्या महिन्याच्या कार्यक्रमात किरण येले यांच्या बाईच्या कविता २ ह्या त्यांच्या नवीन काव्यसंग्रहावर कार्यक्रम होता ते स्वतः या कार्यक्रमाला उपस्थित राहिले होते. ते काव्यसंग्रहाबद्दल बोलले आणि काही कविताही त्यांनी वाचल्या. 


शेवटी मी, अमेरिकेतील स्त्री आणि भारतीय स्त्री असा स्वानुभावावर तुलनात्मक लेख वाचला. 


ऐका आणि आपल्या प्रतिक्रिया जरूर नोंदवा.